Adalet Bakanlığının 2024 yılına ilişkin faaliyet raporu Adalet Bakanı Yılmaz Tunç’un ön sözde yer verdiği “Hukukun üstünlüğünü esas alan, gecikmeyen ve öngörülebilir bir adalet sistemi” sözleriyle yargıda reformlara devam edileceği mesajıyla yayımlandı. Raporda Adalet Bakanlığının 2024 yılı boyunca gerçekleştirdiği faaliyetler, yargı sisteminde yapılan reformlar, hukuk mesleklerine yönelik düzenlemeler, arabuluculuk ve uzlaştırma süreçlerindeki gelişmeler, mahkeme ve adliye teşkilatına dair geniş çaplı bilgiler, ceza infaz sistemiyle ilgili reformlar, insan hakları odaklı çalışmalar, Avrupa Birliği ve uluslararası iş birlikleri gibi birçok önemli başlık yer alıyor.
Ayrıca, yargı süreçlerini hızlandırmaya yönelik alınan tedbirler, yeni mahkeme ve ağır ceza merkezlerinin açılması, istinaf sisteminin güçlendirilmesi ve mevzuat değişiklikleri gibi konuların da ayrıntılı şekilde ele alındığı raporda kadın ve çocuk haklarına yönelik özel çalışmalarla, hukuk mesleklerinde kaliteyi artırma amacıyla getirilen “Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı” ve hâkim-savcı yardımcılığı gibi reformlar da raporda yer alıyor.
Hâkim ve Savcı Sayısı Artıyor, Ancak Avrupa Ortalamasının Gerisinde
2024 sonu itibarıyla Türkiye’de görev yapan ilk derece ve bölge mahkemeleri hâkim ve savcı sayısı 22.345 oldu. Bu sayı, 2010’daki 10.223 kişilik kadronun iki katından fazla bir artışı ifade ediyor. Ancak, Avrupa Adaletin Etkinliği Komisyonu’nun (CEPEJ) 2024 raporuna göre, Türkiye’de 100 bin kişiye düşen hâkim sayısı 19.79, savcı sayısı ise 9.8. Avrupa ortalamasında ise bu oran hâkimler için 21.9, savcılar için 12.2 seviyesinde.
Örneğin, Yunanistan’da 37.3, Bulgaristan’da ise 33.9 hâkim 100 bin kişiye düşerken, Türkiye bu ülkelerin gerisinde kalmaya devam ediyor. Bakanlık, yargı sisteminin kapasitesini artırmak için personel alımına devam edeceğini belirtiyor.
Kadın Hâkim ve Savcı Oranı Artıyor
Raporda dikkat çeken bir diğer konu, cinsiyet dengesiyle ilgili gelişmeler oldu. 2024 itibarıyla Türkiye’deki hâkim ve savcıların %37.90’ı kadın, %62.10’u erkek. 2010 yılında bu oran %22.8 seviyesindeydi.
Yeni Reformlar ve Teknolojik Adımlar
Raporda paylaşılan verilere göre Adalet Bakanlığı 2024 yılında, yargı sisteminde kaliteyi artırmak amacıyla şu adımları attı:
- Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı: Hukuk mesleklerinde kaliteyi artırmak için getirilen bu yeni sistem, ilk kez 29 Eylül 2024’te uygulandı.
- Hâkim ve Savcı Yardımcılığı: Mesleğe yeni başlayan yargı mensuplarını daha iyi yetiştirmek için uygulamaya konulan bu sistemle 2024 yılında 974 adli ve 101 idari yargı yardımcısı atandı.
- Bölge Adliye Mahkemeleri: Denizli ve Tekirdağ’da iki yeni bölge adliye mahkemesi açıldı. Böylece bölge adliye mahkemesi sayısı 17’ye ulaştı.
- Dijitalleşme: Bakanlık, 2024 yılı sonu itibarıyla 149.229 masaüstü bilgisayar, 27.286 dizüstü bilgisayar ve 88.623 yazıcı ile yargı sisteminin dijital altyapısını güçlendirdi.
Alternatif Çözümlerle Yargıdaki Yük Azaltılıyor
Mahkemelerin iş yükünü hafifletmek amacıyla arabuluculuk ve uzlaşma gibi alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemleri yaygınlaştırılıyor. Rapora göre, 2024’te çok sayıda dava mahkemeye gitmeden çözüldü. Bakanlık, 2025 itibarıyla bu yöntemlerin daha da geliştirileceğini belirtiyor.
Zorluklar ve Gelecek Hedefleri
Bakanlık, personel sayısındaki artışa rağmen mahkemelerin iş yükünü azaltmada istenen seviyeye ulaşılamadığını kabul ediyor. Fiziki altyapı ve personel eğitimi konularında halen eksikliklerin bulunduğu raporda belirtiliyor.
Adalet Bakanlığı 2024 Faaliyet Raporu, Türk yargı sistemindeki gelişmeleri ortaya koyarken, eksikliklerin ve gelecek hedeflerinin de altını çiziyor. 2025 yılında yargı sisteminde yeni reformların hayata geçirilmesi bekleniyor.
Loading Viewer…
